جدیدترین اخبار و قوانین حقوقی (علی فتحی وکیل پایه یک دادگستری و مدرس دانشگاه )

حقوقی ----------- از تمام بازدیدکنندگان عزیز و گرانقدر التماس دعا دارم

عدم انتقال سند در عقد معاوضه موجب بطلان است یا فسخ

 

بنام خدا

سئوال: بنده عمارتی را با عمارت دیگر معاوضه کردم امکان انتقال سند از سوی طرف مقابل وجود ندارد به نظر شما من باید دادخواست فسخ بدهم یا بطلان چرا ؟

ایا عدم امکان انتقال سند در ملک چه اثاری دارد؟

در مورد ارکان اساسی عقد و شرایط صحت عقد و بررسی عقد رضایی با عقد تشریفاتی موضوع اینکه ایا عقد محکوم به بطلان میباشد یا فسخ قابل بحث است.

در مواردی عقد معوض است مثلا مالی  در مقابل مالی معاوضه میگردد و یک از عوضین قابل انتقال به جهاتی نیستند .

در این حالت ایا امکان تسلیم مبیع ( ملک معوض) وجود دارد ولی امکان انتقال سند ان ملک بنا به جهاتی وجود ندارد در اینحالت باید دادخواست فسخ داد یا بطلان.

باید بدانیم که عقد بیع عقد رضایی است و انتقال سند تشریفات عقد بیع نیست بلکه اثار عقد بیع میباشد و در عقد رضایی با ایجاب و قبول و تعیین ثمن یا عوض در عقد معاوضه عقد محقق میگردد ولی در عقد تشریفاتی صرف نظر از ایجاب و قبول برای صحت عقد تشریفات دیگری نیز وجود دارد در عقد وقف قبض عین موقوفه در بیع صرف قبض در صلح و شرکتنامه و هبه ثبت ان طبق قانون ثبت الزامی است یعنی تشریفات لازمی را می طلبد تا عقد صحیح باشد هرچند ارکان عقد را دارد ( ماده 190 و 191 ق.م ) لذا اگر یکی از عوضین در معاوضه قابلیت انتقال نداشته باشدبه نظر من طرح دعوی فسخ را می طلبد چون انتقال سند جز اثار عقد است نه شرایط صحت عقد اگر فرض را بر بطلان بگیریم باید عقد بیع را جز عقود تشریفاتی قلمداد کنیم به صورتی که انتقال سند را جز تشریفات بدانیم نه اثار عقد حال انکه اختلافی نیست عقد بیع رضایی است نه تشریفاتی .

ولی اگر بعد از عقد معلوم شود مبیع قابلیت تملک قبل از عقد را نداشته مانند معامله پرنده ای که قبل از عقد از قفس پریده بوده در اینجا عقد باطل و تقاضای بطلان عقد باید داده شود اما پرنده در زمان معامله بوده و بعدا از قفس پریده عدم قدرت تسلیم بعد از عقد بنا به جهاتی حادث شده باشد در اینجا عقد با فسخ منطبق است به جهت عدم امکان تسلیم مبیع که بعد از عقد موجب شده است علیهذا اگر عقد معاوضه باشد که عقد معاوضه همان عقد بیع میباشد با این تفاوت که به جای ثمن و وجه نقد کالا یا عوض در مقابل مبیع  قرار میگیرد و خیارات مجلس و تاخیر ثمن و حیوان در عقد معاوضه جاری نیست در این حالت اگر یکی از عوضین در تسلیم مشکل داشته باشد موجبات فسخ عقد خواهد شد البته باید دید ایا عدم امکان انتقال سند که جز اثار عقد بیع میباشد نه تشریفات چگونه حکمی دارد در این حالت هم عدم امکان انتقال سند با وجود داشتن سند نسبت به ملک با قاعده لاضر برای خریدار موجب ضرر و عرفا نمی تواند منشا اثر باشد و از موجبات امکان فسخ خواهد بود هرچند مبحث مفصل است اما به همین حد اکتفا امیدوارم سئوال کننده به پاسخ رسیده باشد.

التماس دعا