جدیدترین اخبار و قوانین حقوقی (علی فتحی وکیل پایه یک دادگستری و مدرس دانشگاه )

حقوقی ----------- از تمام بازدیدکنندگان عزیز و گرانقدر التماس دعا دارم

نگاه به عکس و فیلم نا محرم

نگاه به عکس و فیلم نا محرم

 
 
(س 1067) دیدن عکس زن مسلمان که حجاب ندارد، با توجه به اینکه او را مى شناسد و بدون ق
نگاه به عکس و فیلم نا محرم
(س 1066) دیدن عکس نامحرم بدون ریبه و با وجود آن، چه صورتى دارد؟ و آیا فرقى بین آشنا و ناشناس وجود دارد یا خیر؟
ج ـ هر چند دیدن فیلم و عکس نامحرم، حکم بدن را ندارد و ادلّه حرمت نظر شامل آن نیست; لیکن اگر نگاه براى نگاه کننده، منشأ گرفتارى و حرام جنسى شدن باشد یا منشأ فساد در خانواده و اطرافیان و یا جامعه گردد، به حکم عقل، ترکش لازم و واجب عقلى است. 25/4/79
صد لذت و ریبه، چه حکمى دارد؟
ج ـ نباید نگاه کرد، بلکه منشأ فساد مى باشد و حرام است. 8/1/76
(س 1068) آیا نگاه کردن به عکس زن مسلمان، نامحرم و غیر محجّبه که انسان او را مى شناسد، جایز است؟ و آیا شناختى که از طریق رادیو، تلویزیون، سینما و وسایل ارتباط جمعى حاصل مى شود نیز حکم همان شناخت مورد سؤال را دارد؟
ج ـ جایز نیست و منشأ فتنه است; امّا در مورد رسانه هاى گروهى و جمعى، ظاهراً مانعى ندارد، چون شناخت فى حدّ نفسه، موجب فتنه نیست. 28/3/78
(س 1069) اگر نامحرمى عکس زن محجّبه را ببیند، آیا این زن مرتکب گناه شده یا خیر؟ همچنین فتواى جناب عالى در مورد زنان هنرمندى که در رادیو و تلویزیون کار مى کنند، چیست؟ آنها چون در معرض دید نامحرم قرار مى گیرند، مرتکب گناه مى شوند یا خیر؟
ج ـ اگر کسى بداند که عکسش به دست اجنبى مى افتد و منشأ فساد مى گردد، جایز نیست که عکس بگیرد; ولى اگر نمى دانسته یا نمى داند که منشأ فساد است، مانعى ندارد; و کار کردن زنان در رادیو و تلویزیون با رعایت حجاب و پایبند بودن به موازین شرعى مانعى ندارد. 4/11/79
(س 1070) در رساله توضیح المسائل جناب عالى آمده است که اگر کسى زن نامحرمى را بشناسد، در صورتى که آن زن متهتّک نباشد، نباید به عکس او نگاه کند. منظور از زن متهتّک کیست؟
ج ـ متهتّک، یعنى زنى که احترام خود را نگه نمى دارد و براى حجاب و حیاى خود، ارزشى قائل نیست. 25/2/78
(س 1071) عکس گرفتن از زن نامحرم (چه با حجاب و چه بدون حجاب) در عکاسى، چه حکمى دارد؟
ج ـ اگر عکس گیرنده زن باشد و گرفتن عکس به نحوى نباشد که زمینه تهمت به بدحجابى و یا بى حجابى فرد را فراهم کند، و یا آنکه عکس در دست اجنبى و بیگانه افتاده و منشأ فساد گردد، مانعى ندارد; و عکس گرفتن مرد از زن، اگر عکس مورد نیاز باشد و عکاس زن هم نباشد، با حجاب کامل و بدون آرایش، مانعى ندارد. 8/2/69
(س 1072) اگر در مراسم ازدواج، عروس با حجاب کامل باشد و تنها صورت ایشان بیرون باشد، عکس و فیلمبردارى به وسیله برادرشوهر و یا نامحرم دیگر از نظر شرعى چه حکمى دارد؟ در ضمن، اگر عکس زن بدون حجاب را شخص مَحرمى بردارد، آیا دادن فیلم آن به عکاس نامحرم جهت ظهور و چاپ، اشکال دارد؟
ج ـ در مراسم ازدواج، اگر عروس آرایش کرده باشد ـ که معمولاً هم چنین است ـ ، عکسبردارى و فیلمبردارى به وسیله نامحرم، خلاف است و نباید انجام گیرد; و عکسى که به وسیله مَحرم گرفته مى شود، ظاهر کردن آن به وسیله نامحرم، اگر باعث فساد و آبرو ریزى نباشد، مانعى ندارد. 2/3/71
(س 1073) دیدن فیلم یا عکس زوج یا زوجه اى که مرده به قصد لذت چگونه است؟
ج ـ اگر تا هنگام مرگ زن و شوهرى آن دو باقى بوده باشد، مانعى ندارد. 30/6/75
(س 1074) دیدن فیلم هایى که در آن، زن ها نیمه عریان ظاهر مى شوند، در صورتى که انسان یقین داشته باشد که به گناه نمى افتد، چه حکمى دارد؟
ج ـ نگاه کردن به فیلم هاى خارجى که زنان در آن نیمه عریان اند، اگر داراى مفسده باشد، حرام مى باشد و انسان باید خود را به این گونه حرام ها و ملاهى آلوده نسازد. 2/7/79
(س 1075) نگاه کردن به فیلمهایى که زنهاى بى حجاب و آرایش کرده در آن بازى مى کنند و از تلویزیون پخش مى شود، چه حکمى دارد؟
ج ـ نگاه کردن به فیلمهایى که باعث آلوده شدن انسان به گناه و یا زمینه ساز فساد و انحراف در انسان و یا در جامعه شود، حرام است. 16/6/74
(س 1076) در برخى از شهرها در مراسم ازدواج، بعد از اجراى عقد، داماد به مجلس زنانه مى رود و در معرض دید حاضران که دختران و زنان جوان هستند، در کنار عروس در حالى که آرایش کرده مى نشیند و روى او را باز مى کند و طلا به دست و گردن ایشان مى آویزند و هر یک شیرینى در دهان یکدیگر مى گذارند و گاهى از آن دو فیلم گرفته مى شود و احتمالاً خیلى از افراد حاضر ممکن است به گناه دچار شوند. آیا حضور در این گونه مجالس اشکال دارد یا نه؟
ج ـ به طور کلّى، بودن زنان و مردان نامحرم در یک مکان، چه مجلس عقد و عروسى باشد چه مجلس دیگر، اگر منشأ فساد باشد و حدود و ثغور عفّتها و حجبها شکسته مى شود، حرام است و حاضر شدن در این گونه محافل، به خاطر جهات ذکر شده در سؤال، گناه و معصیت است; و دادن فیلمهاى ذکر شده در سؤال به افراد غیرمطمئن و یا کسانى که عزب هستند و هنوز ازدواج نکرده اند، ظاهراً به حکم منشأ فساد بودن، حرام است و حضور زن آرایش شده در بین زنان و مردان در بین خودشان، اگر همراه با موسیقى هاى حرام و مبتذل و ترویج فرهنگ غرب نباشد و در مجلس عروسى باشد، ظاهراً مانعى ندارد. 13/2/86
(س 1077) نگاه کردن به فیلم زنان بى حجاب چه حکمى دارد؟ آیا در این مسئله بین مسلمان و کافر، و بین مستقیم و غیر مستقیم تفاوتى هست؟
ج ـ نگاه کردن به فیلمهایى که باعث آلوده شدن انسان به گناه و یا زمینه ساز فساد و انحراف در انسان و یا در جامعه شود، حرام است و نگاه کردن به فیلم و عکس زن مسلمان هم اگر او را مى شناسد، حرام است و در حکم مسئله، تفاوتى بین مستقیم و غیر مستقیم نمى باشد. 1/8/80
(س 1078) فیلم ها و تصاویرى که احیاناً اهانت به مقدّسات اسلامى به شمار مى آید، ولو در آن، تصویرسازى معصومان(علیهم السلام) نباشد، چه حکمى دارد؟ و اساساً تشخیص آن بر چه اساسى خواهد بود؟ آیا حکم مذکور در مورد اهانت به حضرت ابا الفضل العباس(علیه السلام)و حضرت زینب(علیها السلام) و... نیز جارى است؟
ج ـ هر تصویر و عملى که بى احترامى و هتک نسبت به معصومان(علیهم السلام) و اولیاى گرامى اسلام محسوب شود، حرام و معصیت است، کما این که با احتمال هتک هم باید احتیاط نمود و اجتناب کرد، و معیار تشخیص هم قضاوت توده مردم است; یعنى قضاوت مردم، حجّت بر آن است. 12/4/77
(س 1079) در صورتى که نمایش زندگى و چهره معصومین(علیهم السلام) در فیلم، مستلزم هیچ گونه اهانتى به ساحت مقدس آن حضرات نباشد و مردم را به تأسّى و الگو پذیرى از روش ها، منش ها و اخلاقیات آن بزرگواران ترغیب نماید :
اولاً: بازى هنر پیشگان در نقش معصومین(علیهم السلام) چه حکمى دارد؟
ثانیاً: نشان دادن چهره هنرپیشه به جاى معصوم و نمایش حرکات و سکنات معصوم(علیهم السلام)مثل راه رفتن، نشستن، برخاستن، غذا خوردن و خوابیدن چه حکمى دارد؟
ثالثاً: آیا مى توان به منظور آب و تاب دادن و جذّابیت بخشیدن به داستان، سخنانى را که از معصومى صادر شده از زبان معصوم دیگرى بیان کرد؟
رابعاً: آیا مى توان براى به تصویر کشیدن مواضع فکرى معصوم، واقعه اى را به تصویر کشید که اتفاق نیفتاده; مثلاً مى دانیم که همه معصومین(علیهم السلام) در مقابل ستمگران محکم و استوار بوده اند، حال اگر فرض کنیم در زندگى یکى از معصومین(علیهم السلام) اتفاقى نیفتاده است که حضرت معصوم در مقابل ستمگرى ایستادگى کند یا تاریخ آن را براى ما نقل نکرده باشد، آیا مى توان داستانى را ساخت و تصویر کرد تا روحیّه ظلم ستیزى معصوم نمایش داده شود؟
ج ـ اولاً: تشبیه و ایفاء نقش که در سؤال آمده اگر همانند آنچه باشد که در تعزیه داریهاى سنتى انجام مى گرفته که فرهنگ اسلامى در آن با غرض عقلائى ملحوظ مى شده و برداشت کوچک نشان دادن معصومین(علیهم السلام) از آن نمى شده، بلکه برداشت عظمت و عزّت مى شده، نه تنها مانعى ندارد بلکه مشمول اطلاقات احیاء امر و اخلاق و فضائل و بزرگوارى و اسوه قرار دادن آنها مى باشد. آرى باید دقت شود که مسائل با حجت و مدرک معتبر بوده و برخلاف عقل نباشد.
ثانیاً: از جواب 1 روشن مى باشد و با رعایت جهات ذکر شده در جواب، جایز است و مانعى ندارد .
ثالثاً: جایز نمى باشد; چون علاوه برخلاف بودن عمل، نفس عمل، زمینه ساز تحریف مى باشد و حرام است .
رابعاً: نمى توانیم و نباید انجام گیرد; چون آن معصومان از جهت وظایفشان در برخورد با ظالمین متفاوت بوده اند و لذا تا فیلم و فیلم سازى مستند به نقل معتبر نباشد، باید از آن پرهیز نمود بلکه پرهیز، واجب و خلافش حرام است و باید توجه داشت تقیّه که خود شیوه مبارزه است مختلف بوده و یک قسم تقیّه، تقیّه مداراتى است. 1/8/80
(س 1080) به منظور تنبه و توجه تماشاچى به اعمال آیا مى توان صحنه هاى روز قیامت را به تصویر کشید، و از آنجا که نمایش این صحنه مستلزم نمایش چهره فرشتگان عذاب و رحمت است، بازى هنر پیشگان در نقش فرشتگان چه حکمى دارد؟
ج ـ چون با غرض عقلائى و براى تنبّه تماشاگران است، نمى توان گفت حرام است; لکن نباید خداى ناخواسته موجب هتک و بى احترامى و یا کم احترامى به مقام شامخ آن مقرّبان درگاه الهى بشود. 1/8/80
(س 1081) خلاف واقع نمایى در فیلم هاى سینمایى چه حکمى دارد؟
ج ـ خلاف واقع نمایى همانند شعبده بازى ها که همه مى دانند خلاف واقع و شعبده و یک نوع تَردستى است، حرام نیست. 27/2/78
(س 1082) نمایش دادن کارهایى که اصل آنها حرام است، مثل شرابخوارى، مصرف مواد مخدّر، بیرون گذاشتن موى سر خانم ها، اداى کلمات رکیک و فحش، تجمل گرایى و... در فیلم هاى سینمایى چه حکمى دارد؟
ج ـ این گونه فیلم ها اگر براى جلوگیرى و نهى از منکر و دفع و رفع این گونه اعمال و پاک ساختن جامعه از این مفاسد باشد، منعى ندارد. آرى، آنچه از خود این اعمال حرام یا باطل است زمینه سازى فیلم، مجوّز آن نیست; چون نمى توان به مثل و مشابه آن که حلال باشد، متوسّل شد; مانند آن که به جاى شراب، مایع دیگرى، و به جاى موى جلو سر خانم ها، موى مصنوعى و امثال آن به کار برده شود. آرى، اگر نهى از منکر و جلوگیرى از فساد، موقوف بر آنها باشد، یعنى بتوان جامعه اى را با ساختن یک فیلم که ساختنش مستلزم نگاه حرام به موى سر یک زن (که حرام است) باشد و چاره اى نباشد، چون باب، باب تزاحم است، نمى توان گفت حرام است; چون دفع گناهان بزرگ و جلوگیرى از فساد در جامعه، با یک مرتبه انجام دادن یک معصیت کوچک، مثل نگاه کردن اجنبى به موى یک زن، آن هم بدون ریبه و با قصد اصلاح جامعه و فرض ضرورت و نبودِ محرم، نمى توان گفت که حرام است. آرى، بعضى از آنها مانند کلمات رکیک و تجمل گرایى، جزء امور باطل است، کما این که شرب خَمر هم از قاعده تزاحم در مفروض سؤال، خارج است و جایز نمى گردد، چون معصیتى بزرگ و کبیره و موجب حدّ است. 27/2/78
(س 1083) به تصویر کشیدن تخیلات و داستانهایى که دستمایه آنها تخیل و اوهام مى باشد چه حکمى دارد ؟
ج ـ اگر بد آموزى در خارج و جامعه نداشته باشد و موجب انحراف فکرى و فرهنگى و اخلاقى در جامعه نگردد، مانعى ندارد. 1/8/80
(س 1084) آیا غیبت کردن، دروغ گفتن و... در فیلم به حسب نقش، جایز است؟
ج ـ چون غیبت و دروغ، حقیقى نیست و براى جلوگیرى جامعه از ارتکاب آنها و یا اهداف عالى اسلامى است، جایز است؟ 7/5/76
(س 1085) نمایش محرمات، بدون اینکه در واقع حرامى انجام شود (مثل نمایش شرب خمر به وسیله آب یا نمایش قمار بدون شرط بندى و قصد بازى) چه حکمى دارد؟
ج ـ چون تظاهر به شرب خمر و مستى و قمار است نه خود شرب خمر و مستى و قمار، اگر براى هدف عالى و جلوگیرى از گناه و معصیت است جایز مى باشد. 1/8/80
(س 1086) ساخت فیلم هاى ترسناک براى سرگرمى چه حکمى دارد؟
ج ـ هر فیلمى که غرض عقلائى در آن منظور شده باشد ساخت و نمایشش مانعى ندارد. 1/8/80
(س 1087) لازمه شغل کارگردانى، دیدن فیلم هاى مختلف است. لذا اگر فیلمى صحنه بدى داشته باشد، دیگر برایم عادى شده و هیچ نگاه شهوت انگیزى به آنها نمى اندازم. حکم شرعى این مسئله چیست؟
ج ـ نگاه کردن به آنچه در سؤال آمده که نگاه به حقیقت جسم نیست، بلکه نگاه به عکس و فیلم و امثال آن است، حرمتش دائر مدار مفسده داشتن براى نگاه کننده و یا ترویج فساد است که اگر هر یک از دو مفسده شخصى و یا اجتماعى در نگاه باشد، حرام است; وگرنه با فرض صلاح، جایز است و مانند بقیّه ابزار و ادواتى است که داراى منفعت محرّمه و محلّله است که جواز استفاده و عدم جواز، تابع کیفیت استفاده است; و ناگفته نماند که با شکّ در ترتّب مفسده اجتماعى هم استفاده، غیر جایز و حرام است. 13/6/77
(س 1088) فیلمهایى که از رخدادها یا گزارش که به طور مستقیم پخش مى گردد، آیا نگاه به آن در حکم عکس است یا در حکم شخص حاضر؟
ج ـ در حکم عکس است. 23/7/75
(س 1089) آرایش کردن هنرپیشگان زن در صحنه هاى فیلم با توجّه به حضور عوامل فیلمبردارى، و همچنین مشاهده مردم به وسیله تلویزیون و سینما، چگونه است؟
ج ـ صورت و دست، محلّ زینت محسوب نمى گردد; ولى آرایش نمودن و خود را در دید مردان بیگانه قرار دادن که موجب فساد در جامعه گردد، حرام است. 20/12/77
(س 1090) آیا در آغوش گرفتن دختر یا پسر ممیّز توسط نامحرم، در صورتى که فرد نقش محارم (مثل مادر یا پدر) را ایفا مى کند، جایز است؟
ج ـ جایز است، مگر آن که ممیّز غیر بالغ در حدّى از رشد بدنى و یا داراى جهات دیگرى باشد که اثر منفى داشته باشد، که در این صورت باید ترک شود. 7/5/76
(س 1091) آیا زن و مرد محرم - مثل زن و شوهر ـ مى توانند در فیلم، همدیگر را لمس کنند، ببوسند یا در آغوش بگیرند؟ آیا حکم این مسئله در صورتى که زن و مرد محرم، نقش دو محرم یا دو نامحرم را بازى کنند متفاوت است؟ دیدن این گونه روابط براى بیننده فیلم چه حکمى دارد ؟
ج ـ در نقش دو محرم که موجب فساد و بد آموزى نیست مانعى ندارد; امّا در نقش نامحرم چون منشأ فساد و بد آموزى مى باشد حرام است، مگر اینکه تمام تماشاگران از محرم بودن آنها مطلع باشند به طورى که منشأ بد آموزى براى آنها نباشد. 1/8/80
(س 1092) بازیگرانى که نقش زن و شوهر و یا مادر و فرزند و... را در فیلم هاى عاطفى و خانوادگى بازى مى کنند، از الفاظ محبّت آمیز و ابراز احساسات عاطفى، مانند نگاه کردن عمیق و خندیدن و... استفاده مى کنند. ابراز این گونه حالات و کلمات، خصوصاً اگر آثار منفى در بیننده داشته باشد، چه حکمى دارد؟ حکم مسئله فوق در صورتى که کلمات محبّت آمیز و... بعداً روى فیلم صداگذارى شود، چیست؟
ج ـ اگر آثار منفى در بیننده و شنونده نداشته باشد که در عفّت و حیاى جامعه تأثیر بگذارد، مانعى ندارد. 7/5/76
(س 1093) لمس کردن دختران نابالغى که در نقش زنان بالغ بازى مى کنند اى مردان نامحرم، و لمس پسران نابالغى که در نقش مردان بالغ بازى مى کنند براى زنان نا محرم چه حکمى دارد؟
ج ـ لمس و نشاندن دختران بالاى پنج سال روى زانو ولو بدون قصد و ریبه، جایز نیست و همینطور لمس پسران ممیز براى خانم ها. و لمس غیر ممیز و کمتر از چهار سال اگر بدون قصد لذّت و ریبه باشد و مفسده اى هم بر او مترتب نباشد، مانعى ندارد . 1/8/80
(س 1094) نمایش زنان بى حجاب با هنرپیشه هاى مصنوعى (نقاشى متحرک و تصاویر کامپیوترى ) چه حکمى دارد ؟
ج ـ اگر بدآموزى در جامعه نداشته باشد، مانعى ندارد. 1/8/80
(س 1095) مونتاژ بدن برهنه زنان کافر با چهره هنرپیشه هاى مسلمان به وسیله کامپیوتر به طورى که خیال شود همان زن است که برهنه شده چه حکمى دارد؟ و اگر به جاى بدن زن کافر به تصویر کامپیوترى مونتاژ شود چه حکمى دارد؟
ج ـ هر چیزى که نمایانگر چهره زن مسلمان در چهره بى حجابى یا بد حجابى و باعث سست شدن عقاید مسلمانان گردد، حرام و غیرجایز مى باشد. 1/8/80
(س 1096) در مورد شرکت زنان در نمایش، سؤالات زیر مطرح است. لطفاً بفرمایید:
1) نمایش زنانى که حدّ پوشش شرعى را رعایت نمى کنند و نقش آنان هم ضرورت چنین حالتى را ندارد، چه حکمى دارد؟
2) در صورتى که ضرورت نقش، چنین حالتى را ایجاب کند، حکمش چیست؟
3) فرض ذکر شده، در صورتى که بازیگر از اقلیّت هاى مذهبى باشد، چه حکمى دارد؟
ج 1 ـ اگر مردها ببینند، جایز نیست.
ج 2 ـ چون این گونه ضرورت ها ضرورت هایى است که خود به وجود آورده و با تغییر نقش از بین مى رود، مجوّز حرام نیست.
ج 3 ـ حرام نیست، مگر آن که باعث فساد باشد و یا بتوان حرمت عدم رعایت پوشش را به آنها با تربیت به اسلام تفهیم نمود; لیکن معمولاً اگر نگوییم، کلاًّ و تماماً، غیر مقدور است. 7/5/76
(س 1097) حریم از دیدگاه اسلام منزلتى خاص دارد، به گونه اى که آیات صریح قرآن، دلالت بر حریم هاى شخصى، خانوادگى، اجتماعى و امّت اسلام دارد و براى هر یک نیز حیطه و محدوده اى بیان شده است. بر این اساس، آیا نوع مدل مو براى پسران و آرایش آن به شکل هاى گوناگون، جزء حریم شخصى است یا اجتماعى؟ و آیا نوع پوشش پسران و دختران (از حیث رنگ و مدل و نه حدود شرعى حجاب) جزء حریم شخصى افراد است یا جزء حریم اجتماعى جامعه؟ و آیا استفاده از نوع حجاب براى دختران (مانتو و مقنعه و چادر و...) جزء حریم شخصى است یا اجتماعى؟
ج ـ هیچ یک از موارد مرقوم شده در سؤال، جزء محرّمات شرعى نیست و مباح و جایز است، کما این که انتخاب هر یک از انواع ذکر شده، چه در مورد مو، و چه در مورد رنگ و کیفیّت پوشش و یا نوع حجاب، با خود اشخاص است و محدود نمودن شرعى آن، فى حدّ نفسه، غیر جایز و افتراء على الله است، کما این که اجبار بر یک نوع از آنها هم تصرّف در حدود سلطه افراد و اشخاص است و آن هم غیر جایز است. آرى، حکومت اسلامى با تصویب ممنوعیّت در مورد خاصّ، به خاطر مفاسد اجتماعى و یا امور سیاسى و یا... از راه تشخیص و تصویب نمایندگان منتخب مردم، به صورت یک قانون مى تواند آن را اجرا نماید و جلوگیرى کند; و خلاصه آن که مباح هاى شرعى را نمى توان حرام دانست و نمى توان نسبت به قِسم خاص آن جلوگیرى کرد و هر دو نوع از نسبت و اجرا، حرام است. آرى، مصالح جامعه و مفاسد آن مى تواند سبب محدودیت گردد که آن هم در نظام جمهورى اسلامى، تابع تشخیص و تصویب شورا، یعنى نمایندگان محترم و منتخب مردم در مجلس شوراى اسلامى به صورت قانون است. 23/6/78
(س 1098) رعایت حجاب بر دختران نابالغ در فیلم و غیر فیلم تا چه حد لازم است ؟
ج ـ بر غیر بالغ و غیر مکلف، رعایت حجاب واجب نیست، گرچه مطلوب است، مگر آن که بى حجابى آنها مفسده برانگیز باشد; ولى کسى که نگاه مى کند، نباید به قصد لذت و ریبه نگاه کند و یا آنها را لمس نماید یا ببوسد و یا روى زانو بنشاند اگر ممیز باشند. 1/5/80
(س 1099) آیا زن مى تواند با کلاه گیس ـ به طورى که موهاى خودش کاملاً پوشیده باشد ـ نقش زنان بى حجاب را بازى کند، آیا در این مسئله بین موى انسان، موى حیوان و موى مصنوعى تفاوتى هست؟
ج ـ در صورتى که تماشاگران بدانند که با کلاه گیس است، و موهاى خودش کاملاً پوشیده شود و طورى باشد که منشأ فساد و تبلیغ فرهنگ بى حجابى در جامعه نشود، نمى توان گفت حرام است. 1/8/80
(س 1100) در صورتى که زنان غیر مسلمان بدون مراعات حجاب اسلامى به ایفاى نقش بپردازند.
اولاً: نگاه کردن عوامل تولید به این زنان چه حکمى دارد ؟
ثانیاً: نگاه کردن تماشاچیان به فیلم آنها چه حکمى دارد ؟
ثالثاً: درصورت جواز تا چه حدى از بدن ایشان رامى توان نمایش داد، آیا جواز منحصر به موى سر است یا شامل سایر اعضاء بدن مثل پا و دست و بازو نیز مى شود و در صورت دوّم آیا عورتین را نیز شامل مى شود یا خیر؟
ج ـ نگاه به آنها، چه براى تولید کنندگان و چه براى تماشاگران، اگر باعث آلوده شدن به گناه و یا زمینه ساز فساد و انحراف در انسان و یا جامعه شود، حرام مى باشد; و از جهت مقدار نیز حرمت، تابع همین شرط است. خلاصه آنکه وقتى زنان غیرمسلمان خود حاضر به حجاب و پوشش نباشند، نگاه دیگران به آنها فى حد نفسه اگر همراه با لذت بردن و یا زمینه ساز فساد فردى و یا فرهنگى نباشد، حرام نبوده و منعى ندارد. 1/8/80
(س 1101) در نمایشهایى که در مدارس داده مى شود، اگر دختران لباس مردانه بپوشند یا به وسیله گریم، خود را به شکل مرد در آورند، آیا جایز است؟
ج ـ در فیلمها و نمایشها که موقت است و داراى غرض عقلایى باشد، مانعى ندارد. 27/7/75
(س 1102) بازى کردن مرد در نقش زن و زن در نقش مرد چه حکمى دارد ؟
ج ـ بازى کردن و پوشیدن مرد، لباس زنانه را و بالعکس ـ که مقطعى و براى غرض عقلائى مانند نمایش و تعزیه و ... از اغراض عقلائیه مشروعه است ـ با رعایت شرعى امور جنبى آن، یعنى نگاه نکردن نامحرم به بدن نامحرم یا موى او ،جایز است و مشمول ادله حرمت تزىّ و تشبه نخواهد بود و به حکم اصل برائت و حلّیت، جایز است. 1/8/80
(س 1103) از خواهران دانشجوى مرکز تربیت معلم هستیم و یک واحد درسى به نام «هنرهاى نمایشى» داریم. با توجّه به این که هدف کلّى ما هدایت و ارشاد نسل جوان به سوى آرمان ها و ارزش هاى اسلامى است، لطفاً نظر خویش را در مورد امور ذیل که بدون حضور نامحرم انجام مى گیرد، مرقوم بفرمایید: 1 ـ بازیگرى در نقش مردان، مانند بازیگرى زن در نقش یک پدر، 2 ـ پوشیدن لباس مخصوص مردان، 3 ـ تقلید صداى مردانه، 4 ـ گریم مخصوص مردان، مانند گذاشتن محاسن.
در صورت جایز نبودن امور مذکور، آیا طبق نظر حضرت عالى، راهى شرعى براى اجراى اسلامى این نمایش ها در جهت تبلیغ اسلام براى ما خواهران مسلمان وجود دارد؟
ج ـ همه اعمال مذکور در مفروض سؤال، با توجّه به هدف ذکر شده در سؤال، مانعى ندارد. بنابراین، بازیگرى زنان در نقش مردان یا مردان در نقش زنان که داراى غرض عقلایى مشروع باشد، با فرض رعایت شرعى امور جنبى آن یعنى نگاه نکردن نامحرم به بدن نامحرم و یا موى او مانعى ندارد; چون آنچه حرام است، تزىّ مرد بزىّ زن و یا تزىّ زن بزىّ مرد است; یعنى زن، خود را در جامعه مرد نشان بدهد و بالعکس، و روشن است که تزىّ، به نمایش هاى متعارف ارتباطى ندارد تا سبب حرمت آن گردد. 19/2/79
(س 1104) تهیّه و ساختن و نیز تماشاى فیلم هاى وحشتناک چه حکمى دارد؟
ج ـ تابع مصالح و مفاسد و منافع و مضارّ آنهاست، مگر آن که وحشت و ترس باعث ضرر و زیان معتدٌّبه گردد که در این صورت، حرمت و حلیّتش تابع باب تزاحم است. 27/2/78
(س 1105) اختلاط زن و مرد در زمان ساخت فیلم هاى سینمایى چه حکمى دارد؟
ج ـ اختلاط زن و مرد تابع غرض و برداشت و قضاوت مردم از آن فیلم است. بنابراین، اگر غرض، ترویج بى عفّتى و بى بند و بارى باشد، حرام است; وگرنه براى تهیّه فیلم در یک مکان بودن منعى ندارد و جایز است. 27/2/78
(س 1106) صرف وقت جهت دیدن برنامه هاى سرگرم کننده تلویزیونى، مانند فیلم هاى خانوادگى، سریال هاى خارجى و ایرانى، برنامه هاى تفریحى و شاد، و همچنین شنیدن برنامه هاى رادیویى که جهت سرگرمى است و عموماً شامل نمایش هاى کُمِدى، لطیفه گویى، خواندن اشعار هجو و... است، چه صورتى دارد؟ آیا مصداق لغو و عبث است یا خیر؟
ج ـ موارد فوق را که فساد اخلاقى نمى آفرینند، نمى توان گفت که حرام است و دلیلى بر حرمت هر لهو و عبثى هم نداریم; بلکه بعضى از اقسام لهو و کار بى فایده را سیره بر جواز هم داریم. 20/12/77
(س 1107) استفاده از برنامه هاى ماهواره چه حکمى دارد؟
ج ـ اگر استفاده از برنامه هاى ماهواره باعث آلوده شدن انسان به گناه و انحراف شود، حرام است; ولى استفاده صحیح براى کارهاى علمى و اطّلاعات، منع شرعى ندارد. 2/7/79