جدیدترین اخبار و قوانین حقوقی (علی فتحی مدرس دانشگاه ;وکیل پایه یک دادگستری)

حقوقی ----------- از تمام بازدیدکنندگان عزیز و گرانقدر التماس دعا دارم

وضعیت مهریه در صورت فسخ ، تفاوت فسخ و طلاق در باب مهریه ، عیوب موجب فسخ
نویسنده : علی فتحی وکیل پایه یک دادگستری - ساعت ۱:٥٢ ‎ق.ظ روز ۱۳٩۱/۱/٢۳
 

معلوم نیست چرا اغلب زوجین قبل از ازدواج همه چیز را با تعارف شروع و موجب بروز مشکلات در آتیه برای خود می شوند.  متاسفانه امروز مراجعه ای به دفتر وکالتم داشتم لازم دیدم جهت هوشیاری و رعایت مراتب  به خصوص از سوی خانمها مطلب را بیاورم .

خانمی  حدوداً 22 ساله قصد طلاق داشته و راهکار می خواستند وقتی علت را پرسیدم  ؟ عنوان داشتند که با شوهرم در بیمارستان آشنا شدم و به خواستگاریم آمدند و علیرغم مخالفت پدرم به عقد وی در آمدم  در این بین خواهر بزرگ ایشان که همراه وی بودند لب یه سخن گشوده اظهار داشتند پسره نگو زن و بچه داشته و.. که خود زوجه ادامه دادند که شوهرم ادعا میکرد مهندس بوده ، بعد معلوم شد جوشکاره و در ثانی بیماری دیابت داشته و بدون تزریق انسولین نمی تواند زندگی کند ، سوء معاشرت هم دارد و ....

واقعا  متاسف شدم چرا خانم های جو ان و بی تجربه به نصایح و مخالفتهای بزرگان که با دلایل هم هست توجه نمی کنند و به قول امروزی ها عشق  آنها را کور میکند انهم  عشق چند روزه و ماهه به سال هم بعضا نمی انجامد .. لذا نکات حقوقی رادر این زمینه به عرض میرسانم :

1- تمام ادعاهای زوج و یا زوجه را حتما در سند ازدواج اصرار  بیاوریدو  جز شروط   آ ورده  شود  مثلا ازدواج  به این شرط که زوج مدعی است من مهندس یا تحصیلات فلان دارم و مدیر اداره فلان و ... امثال آن در سند ازدواج شرط تا در آتیه خلاف آن تحصیل علم شد بتوان به جهت تخلف از شرط  ماده1128  عقد را فسخ و حتی مهریه را هم بتوان مطالبه کرد . و اگر زوجه شرط خلاف کرده برابر ماده 1128 با برهم خوردن عقد عنوان مهریه نیز منتفی میگردد. اگر نزدیکی  صورت گرفته باشد ، احکام طلاق جاری است و مهریه  همان است که در عقد امده ( محقق داماد ، تفاوت طلاق با فسخ ، حقوق خانواده )  از ماده 1101 ق.م اگر عقد نکاح قبل از نزدیکی به جهتی  فسخ شود زن حق مهر ندارد .........

از طرفی از نظر کیفری نیز این فریب جرم بوده و قابل مجازات میباشد ماده   647  قانون مجازات اسلامی  از شش ماه  تا دو سال محکومیت منظور نموده است (( هر یک از زوجین قبل از عقد طرف خود را به امور واهی از جمله داشتن تحصیلات ، شغل و سمت خاص ، تجرد ، و امثال آن فریب دهد)) 

 

2- اگر  قصد و هدف از ازدواج باکره بودن دختر میباشد حتما قید کلمه باکره بودن در سند نکاحیه عنوان تا با استناد به ماده 1128 قانون مدنی بتوان در صورت  نبود شرط عقد را فسخ کرد .

ماده 1128 قانون مدنی اشعار میدارد: هرگاه در یکی از طرفین صفت خاصی شرط شود بعد از عقد معلوم گردد که طرف آن وصف مقصود بوده،  برای طرف مقابل حق فسخ خواهد بود خواه وصف مذکو در عقد تصریح شده یا عقد متباینا بر آن واقع شده باشد .

((( مرحوم صاحب جواهر در جلد 5 صفحه178  فرمودند اگر  تدلیس ( فریب و نیرنگ ) در حین عقد از جانب زوجه صورت گرفته باشد استحقاق مهر را ندارد  و چنانچه تدلیس را افراد دیگری از نزدیکان طرفین انجام داده باشند ، مدلس باید خسارات زوجه را بدهد و زوج باید مهرالمسمی را به زوجه بپرازد )))

 ----- فسخ نکاح قبل از نزدیکی موجب سقوط مهریه خواهد بود .

 ------فسخ نکاح پس از نزدیکی چنانچه توسط زوج به علت عیب ( یا تخلف از شرط یا وصف موضوع ماده 1128 ق.م ) زن انجام گیرد تماماً مهرالمسمی ( مهریه ای است که میزان آن  قبل  از عقد شرط میشود با توافق طرفین ، زوجین ) بر عهده شوهر مستقر میگردد . //حقوق خانواده محقق داماد صفحه 279//

فسخ فوریت دارد و بعد از اطلاع و تحقق باید اقدام حقوقی گردد.

به نظر بنده با سکوت قانون و مراجعه به فقه اگر برابر با ماده 1128 ق.م عقد فسخ شود اگر زوج زن خود را تدلیس نموده با حق فسخ برای زوجه مهریه وی نیز به زوجه تعلق می گیرد مثل اعتیاد زوج که هم طلاق و هم مهریه  زوجه به وی تعلق می گیرد و اگر زوجه  شوهر خود را فریب داده مثلا در عقد نوشته شده دختر باکره  ، قبلا نیز ازدواج نکرده در این حالت یا نزدیکی صورت گرفته که در این حالت به نظر پرداخت مهر باید انجام گیرد   به جهت ازاله بکارت و اگر نزدیکی نباشد مهریه ای به زوجه تعلق نمی گیرد چون طلاق به جهت اقدام بر علیه خود تلقی و زوجه خود باعث طلاق شده است . 

-- آگر زوج یا زوجه مراتب را در عقد شرط نکردند چه وضعیتی پیش میاد؟ در این حالت اصولا دادگاه قبول نمی کند مگر آن را با دلایل شرعی و قانونی ثابت کرد که خود من پرونده ای داشتم مرد بیماری  صرع  داشت و روزی 10 تا 15 تا قرص مصرف میکرد و بیماری مربوط به گذشته بوده و قبل عقد وجود داشت مراتب  را دادگاه از پزشکی قانونی استعلام نمود  و پزشکی قانونی نظریه داد که با دارو می توان بیماری را کنترل کرد و بر این مبنا خوا سته رد شد. آیا واقعا با چنین بیماری میتوان به صورت عادی و نرمال زندگی کرد فقه از این جهت موضوع عسرو حرج و موضوع تخلف از وصف هرچند در عقد نیز ذکر نشود را آورده چرا که اصل بر این است زوجین سلامتی داشته و مشکل جسمی و روحی ندارند و عقد بر این اساس منعقد میگردد . اگر پسری بیمار روانی بدون گفتن عیب خود اقدام به ازدواج با دختری نماید کدام عاقل دختر خود را به این بیمار به خصوص روانی که بدون قرص تشنج گرفته یا ناراحتی عصبی پیدا میکند،  به عقد در میاورد مگر اینکه طرفین عالما و عامدا این عیب را قبول کنند لذا هرچند در عقد ذکر نشده اما اصل بر صحت است و به خصوص در اوایل  زندگی عاشقانه و... با مشکل مواجه میکند و قانون از این جهت ماده 1128 ق.م را مد نظر قرار داده است که متاسفانه برخی از همکاران حقوقی و..  تصور میکنند عیوب همان است که در قانون آمده و توجهی به ماده 1128 ق. م ندارند هرچند این ماده برابر با قاعده ارزشمند لاضرر وضع گردیده است اگر عمل شود چرا که اعمال این ماده خانم را از عسر و حرج 2 یا 3 سال یا بیشتر که بدنبال طلاق بوده و تا مهریه خود را نبخشد محکوم به زندگی است که عقل نیز این را نمی پذیرد که  عقل یکی از منابع فقهی میباشد درمی آورد . 

---عیوب زن و مرد عبارتند است ((((عیوب مرد 1- خصاء 2- عنن 3-مقطوع بودن الت تناسلی و عیوب زن 1- قرن 2- جذام 3- برص4-افضاء5-مین گیری 6- نابینایی از دو چشم البته این عیوب زن در صورتی موجب فسخ برای مرد است که در حال عقد وجود داشته باشد.))))

 . اولا: هرچند مراتب جز موارد فسخ آمده در ماده 1122 و 1123 قانون مدنی نیست اما واقعا در زمان عقد مرد یا زن قصد دارد با یک فرد سالم ازدواج کند مگر طرفین حقیقت را ابراز و طرف مقابل آن را قبول کند که به نظر میرسد  سلامتی وصفی است برای نکاح هرچند در عقدنامه نیامده باشد / لذا به این منظور عر ض میکنم در عقدنامه  تمام ادعاهای به خصوص زوج را  جز وصف ها شرط نمائید اگر زوج مشکلی نداشته باشد اتقاقا باید خوشحال هم بشود و به نظر مخالفت وی نشان از سوء نیت وی میباشد و....

--- با اعمال حق فسخ زوجه یا زوج در صورت مشاهده دروغ های طرف و حیله و تدلیس وی میتواند بدون خسارت بیشتر   عقد را بر هم بزند اگر مرد باشد مهریه پرداخت نخواهد کرد و اگر زوجه باشد مهریه را با فسخ دریافت خواهد کرد.زوجه مدعی است ازدواج نکرده و باکره بوده و تحصیلات ... داشته و یا هر ادعایی که زوجه دارد در سند نکاحیه آورده شود و اینکه زوج مدعی است هیچ گونه بیماری چه قابل علاج چه صعب العلاج ندارد و تحصیلات... داشته و شاغل در فلان جا و دارایی وی نیز عبارت است ...... در سند قید گردد تا حداقل برای کاهش خسارات مادی و معنوی و اینکه اگر زوج خلاف موارد آمده در عقد را داشت زوجه بتواند فسخ و از عقد دائم که مرد فقط حق طلاق دارد مگر اینکه ماده 8 قانون حمایت خانواده ( ازدواج بدون رضایت همسر ، بیماری صعب العلاج ، سوء معاشرت ، اعتیاد مضر ،  ........... وتخلف از شروط ضمن عقد نکاح )و شروط ضمن عقد نکاح و این امر موجب شده با داشتن حق طلاق برای اقایان ، خانمها سالها دنبال طلاق بوده و با عسر و حرج مواجه گردند ولی قید مراتب در عقد نامه می توان این مشکل را حل و فصل کرد شایان ذکر است هرچقدر در زمان عقد از تعارف بکاهیم و حقایق را بپذیریم و تمام انها را در سند درج و بیاویم .

 

                                                   من الله التوفیق