نظریات مشورتی / الزام به انتقال سندو........

 

 

بنام خدا

 

شماره 113 هفته دادگستری صفحه 11 ـ 12

موضوع‌: 1 ـ اعسار

2 ـ هزینه درج آگهی برای اطلاع خوانده مجهول المکان اعسار

سؤال‌: در موردی که خوانده مجهول المکان است و باید
طبق ماده 100 قانون آیین دادرسی‌مدنی بوسیله درج آگهی در روزنامه دعوت شود
در صورت قبول اعسار خواهان از پرداخت‌هزینه دادرسی واستنکاف او از پرداخت
هزینه آگهی دفتر باید قرار رد درخواست صادر کند یا بامعسر شناخته شدن
خواهان پرداخت هزینه آگهی در روزنامه به عهده دولت خواهد بود؟

نظریه کمیسیون مشورتی آیین دادرسی مدنی‌:

پاسخ‌: مستفاد از تبصره 3 ماده 85 قانون آیین دادرسی
مدنی این است که اگر خواهان نسبت‌به پرداخت هزینه دادرسی مدعی اعسار بوده و
حکم بر قبول اعسار او از هزینه دادرسی صادرشده باشد این معافیت شامل تأدیه
هزینه درج آگهی موضوع ماده 100 قانون آیین دادرسی مدنی‌نیز خواهد بود و در
چنین موردی آگهی در روزنامه باید به هزینه دولت منتشر گردد.

 

شماره 91 هفته دادگستری صفحه 10

موضوع‌: 1 ـ داوری‌

2 ـ اعتراض به رأی داور که اختیار صلح دارد.

سؤال‌: در موردی که طرفین دعوی متراضیاً حل دعوی خود
را به داور محول نمایند و باتفویض اختیار صلح و سازش به او حق هرگونه
اعتراضی را از خود سلب کنند هرگاه یکی از آنان‌به نظریه داور اعتراض کند
چنین اعتراضی پذیرفتنی است یا نه‌؟

نظریه کمیسیون مشورتی آیین دادرسی مدنی‌:

پاسخ‌: تعیین داور و یا حتی صلح و سازش مانع از این
نیست که در ظرف مدت قانونی به‌رأی داور اعتراضی شود و ماده 665 قانون آیین
دادرسی مدنی شامل موردی هم که داور حق‌صلح و سازش داشته است می‌شود و داور
را نمی‌توان مصدق  محسوب داشت‌.

شماره 94 هفته دادگستری صفحه 12

موضوع‌: 1 ـ خسارات

2 ـ خسارت در دعوی راجع به سفته‌

3 ـ هزینه واخواست و بهای تمبر آن‌

سؤال‌: در دعاوی که به استناد سفته اقامه می‌شود هزینه واخواست و بهای تمبر آن بایدجزو خسارت خواهان مورد حکم قرار گیرد یا خیر؟

نظریه کمیسیون مشورتی آیین دادرسی مدنی‌:

پاسخ‌: با توجه به ماده 717 ق .آ.د.م‌. که از خسارات
دادرسی تعریف شده و اینکه به موجب‌ماده 300 قانون تجارت مطالبه مخارج
اعتراض نامه یا واخواست در مواردی که دعوی به استنادسفته یا برات اقامه
می‌شود تجویز گردیده در این قبیل دعاوی واخواست نامه هم جزء اسناد ومدارک
دعوی محسوب می‌شود بنابراین هزینه واخواست و بهای تمبر آن نیز به عنوان
خسارت‌دادرسی قابل مطالبه است و در صورتی که مطالبه شده باشد دادگاه باید
هزینه مزبور را هم جزءخسارات دادرسی محسوب و مورد حکم قرار دهد.

 

شماره 50 هفته دادگستری صفحه 32

موضوع‌: 1 ـ دادرسی فوری (دستور موقت‌)

2 ـ رفع اثر از بدستور موقت‌

سؤال‌: در موردی که پس از صدور دستور موقت دادخواست
به علت عدم رفع نقص ردگردیده و خواهان ظرف موعد قانونی تجدید دادخواست
نموده باشد، آیا دادگاه می‌تواند به‌درخواست طرف از دستور موقت رفع اثر
نماید یا خیر؟

با توجه به ماده 780 قانون آیین دادرسی مدنی که در ذیل درج می‌گردد:

ماده 780 ـ پس از صدور دستور موقت در صورتی که قبلا
اقامه دعوی نشده است‌درخواست کننده باید در ظرف ده روز با رعایت مدت مسافت
از تاریخ صدور دستور به دادگاه‌صالح برای اثبات دعوی خود تظلم نماید و
تصدیق آن دادگاه را دائر به تاریخ تقدیم دادخواست‌به دادگاهی که دستور موقت
داده است در مدت سه روز از تاریخ تقدیم دادخواست با رعایت‌مدت مسافت بدهد
والا دادرسی که دستور موقت داده به درخواست طرف از دستور موقت رفع‌اثر
خواهد کرد.

پاسخ کمیسیون مشورتی اداره حقوقی‌:

پاسخ‌: هرگاه تقاضای رفع اثر از دستورات موقت به
استناد ماده 780 قانون آیین دادرسی‌مدنی بوده و دادخواست ثانوی ظرف موعد
مقرر در ماده مزبور تقدیم شده باشد موجبی‌برای‌رفع اثر از دستور موقت صادره
نیست لیکن اگر دادخواست ثانوی خارج از موعد مزبورتقدیم شده باشد رفع اثر
از دستور موقت صادره طبق ماده مذکور و رسیدگی به درخواست ثانوی‌دادرسی فوری
تکلیف دادگاه است‌.

 

شماره 34 هفته دادگستری صفحه 154

موضوع‌: 1 ـ صلح دعوی‌

2 ـ سازش‌

3 ـ اجرای مفاد سازشنامه دربارة قائم مقام خوانده‌

4 ـ وجه‌التزام مندرج در سازشنامه‌

سؤال‌: شخصی بخواسته وصول بهره مالکانه علیه خوانده
در دادگاه شهرستان اقامه دعوی‌کرده است در جریان رسیدگی طرفین در دادگاه
حاضر و متفقاً اظهار نموده‌اند که حقوق  اعیانی‌مورد ادعا به دیگری واگذار و
ذمه خوانده بری شده است و منتقل الیه نیز در دادگاه حاضر بوده وتعهد کرده
است بهره مالکانه خواهان را به شرح مندرج در سازشنامه بپردازد و در صورت
تخلف‌از انجام دادن تعهد خود مبلغی بعنوان وجه‌التزام به خواهان تادیه
نماید بر مبنای اظهارات‌طرفین دعوی و با توجه به تعهدات شخص ثالث گزارش
اصلاحی صادر شده است ولی پس ازمدتی خواهان برای اجرای مفاد سازشنامه و وصول
وجه‌التزام از دادگاه تقاضای صدور اجرائیه‌کرده است با توجه به اینکه
دادخواستی علیه ثالث بدادگاه تسلیم نشده و مورد صلح هم بیش ازمیزان خواسته
می‌باشد آیا می‌توان به استناد سازشنامه مذکور اجرائیه صادر نمود یا خیر؟

با توجه به مادتین 628 و 630 قانون آیین دادرسی مدنی که در ذیل درج می‌گردد:

ماده‌628 ـ هرگاه سازش در دادگاه واقع شود دادگاه پس
از خواستن توضیحات لازمه نسبت‌به موضوع سازش و شرایط آن سازش را به ترتیبی
که واقع شده است در صورت مجلس نوشته‌و این صورت به امضای دادرس و طرفین
می‌رسد.

ماده 630 ـ مفاد صلحنامه که مطابق دو ماده فوق  تنظیم
می‌شود نسبت به طرفین و وراث وقائم مقام آنها نافذو معتبر است و مانند
احکام دادگاههای دادگستری به موقع اجرا گذاشته‌می‌شود اعم از اینکه مورد
سازش مخصوص به دعوی مطروحه بوده و یا شامل دعاوی یا اموردیگری باشد.

در مورد سئوال فوق  از طرف اداره حقوقی وزارت دادگستری چنین اعلام نظر شده است‌:

پاسخ‌: شخص ثالثی که حقوق  خوانده به او واگذار شده
قائم مقام مدعی علیه محسوب‌است و سازش نامه‌ای که بین خواهان و قائم مقام
خوانده در دادگاه تنظیم شود به صراحت‌مادتین 628 و 630 قانون آیین دادرسی
مدنی لازم‌الاجرا بوده و مانند احکام محاکم دادگستری‌به موقع اجرا گذارده
می‌شود و در مورد سؤال هم سازش‌نامه تنظیمی فیمابین خواهان و شخص‌ثالث در
مورد صلح رسمی و لازم‌الاجرا می‌باشد و دادگاه می‌تواند به درخواست متعهدله
برای‌اجرای مفاد آن اجرائیه صادر نماید ولی در مورد وجه‌التزام منوط به
اقامه دعوی و اثبات تخلف‌است و صدور اجرائیه بر اساس سازش نامه در مورد
وجه‌التزام صحیح نیست‌.

 

شماره 95 هفته دادگستری صفحه 5

موضوع‌: 1 ـ پژوهش‌

2 ـ پژوهشخواهی یا واخواهی در ذیل دادنامه‌

سؤال‌: در صورتیکه محکوم علیه هنگام ابلاغ حکم بدوی
به او ذیل دادنامه اعتراض ودرخواست رسیدگی پژوهشی نماید آیا دفتر دادگاه
مکلف است جهت تقدیم دادخواست رسمی‌پژوهشی به محکوم علیه اخطار رفع نقص
نماید یا خیر؟

نظریه کمیسیون مشورتی آیین دادرسی مدنی‌:

پاسخ‌: با توجه به ماده 70 قانون آیین دادرسی مدنی که
مقرر داشته شروع رسیدگی دردادگاهها محتاج تقدیم دادخواست می‌باشد. اگر
محکوم علیه در ذیل حکم دادگاه شرحی بعنوان‌درخواست رسیدگی پژوهشی بنویسد
این اقدام به منزله تقدیم دادخواست تلقی نمی‌شود تامجوز صدور اخطار رفع نقص
برای تکمیل آن باشد.

 

شماره 98 هفته دادگستری صفحه 5

موضوع‌:1 ـ تأمین خواسته‌

2 ـ توقیف تراکتور هنگام اجرای قرار تأمین خواسته‌

سؤال‌: آیا در اجری قرار تأمین می‌توان تراکتور را
مانند سایر اموال توقیف و نزد شخص‌ثالثی سپرد که از کارکردن آن نیز جلوگیری
شود یا خیر؟

نظریه کمیسیون مشورتی آیین دادرسی مدنی‌:

پاسخ‌: در صورتیکه تراکتور به عنوان اسباب و آلات
زراعتی و حرفه‌ای برای شغل مدیون‌مورد استفاده قرار گیرد و وسیله منحصر
امرار معاش او باشد با رعایت بند 5 ماده 640 قانون‌اصول محاکمات حقوقی از
مستثنیات دین محسوب بوده و توقیف آن جایز نیست‌.

 

شماره 90 هفته دادگستری صفحه 18

موضوع‌: 1 ـ واخواهی‌

2 ـ دعوی مجعول بودن سند ضمن واخواهی‌

سؤال‌: در صورتی که احکام غیابی قابل واخواهی باشد واخواه می‌تواند ضمن اعتراض به‌حکم غیابی مدعی جعلیت مستندات طرف گردد یا نه‌؟

نظریه کمیسیون مشورتی آیین دادرسی مدنی‌:

پاسخ‌: اعتراضاتی که محکوم علیه غایب می‌تواند برحکم
غیابی نماید مانند مدافعاتی‌است که خوانده در قبال دعوی خواهان به عمل
می‌آورد و ادعای جعلیت هم به صراحت ماده‌111 قانون آیین دادرسی مدنی از آن
جمله است بنابراین اگر محکوم علیه غایب ضمن اعتراض‌برحکم غیابی نسبت به
مستندات دعوی ادعای جعلیت داشته باشد این ادعا در حدود مقررات‌قانون آیین
دادرسی مدنی قابل رسیدگی است‌.

 

شماره 116 هفته دادگستری صفحه 8 ـ9

موضوع‌: 1 ـ دادنامه‌

2 ـ تسلیم رونوشت دادنامه به اصحاب دعوی‌

سؤال‌: در صورتی که اصحاب دعوی درخواست نمایند که
چندین نسخه رونوشت ازدادنامه تهیه و به آنها داده شود آیا دفتر دادگاه مکلف
به تهیه و تسلیم نسخ متعدد رونوشت است‌یا تسلیم یک نسخه رونوشت دادنامه
کفایت می‌کند؟

نظریه کمیسیون مشورتی قوانین ثبت‌:

پاسخ‌: هر چند در موقع ابلاغ دادنامه برابر ماده 160
قانون آیین دادرسی مدنی رونوشت‌دادنامه به اصحاب دعوی داده می‌شود ولی از
مفهوم مخالف ماده 161 قانون مرقوم نیز چنین‌مستفاد می‌شود که دفتر می‌تواند
رونوشتی از دادنامه به اصحاب دعوی بدهد ولی تعداد بیشتر ازاین اوراق  یا
رونوشتها باید به وسیله خود اصحاب دعوی تهیه شود منتهی با پرداخت
هزینه‌مقرر قانونی سوادها را مطابقت با اصل نموده وگواهی آن را اخذ نمایند.

 

شماره 89 هفته دادگستری صفحه 8

موضوع‌: 1 ـ رسیدگی‌

2 ـ رسیدگی و صدور حکم در صورت عدم معرفی شهود.

3 ـ رسیدگی و صدور حکم پس از اظهارنظر کارشناس‌.

سؤال‌: در صورتی که برای رسیدگی به دلایل مانند تحقیق
از شهود یا ارجاع امر به کارشناس‌قراری صادر شود و در جلسه اجرای قرار
شهود معرفی نشود یا پس از اظهارنظر کارشناس ازجانب طرفین اعتراضی نشود
دادگاه می‌تواند بدون تعیین وقت مجدد و دعوت طرفین مبادرت‌به صدور حکم
نماید یا برعکس‌، دعوت طرفین برای رسیدگی ضروری است‌؟

نظریه کمیسیون مشورتی آیین دادرسی مدنی‌:

پاسخ‌: مستفاد از مواد 128 و 134 و 146 و 147 و 497
قانون آیین دادرسی مدنی این‌است که هر موقع رسیدگی خاتمه یافته و پرونده
معد برای صدور حکم باشد دادگاه مکلف به‌ختم رسیدگی و صدور رأی می‌باشد
تعیین جلسه بدون اینکه احتیاج به رسیدگی باشد مجوزقانونی ندارد.

 

شماره 82 هفته دادگستری صفحه 8

موضوع‌: 1 ـ تغییر عنوان دادگاه مدنی به دادگاه کیفری در جریان رسیدگی‌

2 ـ تبدیل شعبه مدنی به شعبه کیفری و تکلیف پرونده‌های مدنی سابق در آن شعبه‌

سؤال‌: وزارت دادگستری در جایی که مثلاً 5 شعبه
شهرستان وجود داشته که به دعاوی‌جزایی و مدنی توأماً رسیدگی می‌نموده‌اند
مقرر داشته که شعبه دوم و سوم منحصراً به امورجزایی و شعب 1 و 4 و5 منحصراً
به امور مدنی رسیدگی نمایند؛ چون قبلاً به شعبه دوم و سوم‌پرونده‌های
حقوقی نیز ارجاع می‌شده و در حال حاضر تعداد معتنابهی پرونده‌های حقوقی در
دوشعبه مزبور موجود است آیا رییس شعبه اول دادگاه شهرستان می‌تواند به
استناد دستور فوق  وبنا به مصلحت اداری از نظر پیشرفت کار پرونده‌های مدنی
دو شعبه‌ای را که اختصاصاً باید به‌امور جزایی رسیدگی کنند اخذ و بین شعب
دیگر تقسیم کند؟

پاسخ کمیسیون مشورتی آیین دادرسی کیفری‌:

پاسخ‌: نظر به ماده 32 قانون اصول تشکیلات دادگستری
که مقرر داشته (درجاهایی که‌محکمه دارای شعب باشد تخصیص هر شعبه هر یک از
انواع دعاوی حقوقی وجزایی با وزارت‌عدلیه است‌. پس از تخصیص شعبه‌ای از
دادگاه شهرستان به امور جزایی ارجاع پرونده‌های‌حقوقی آن شعبه به شعبه مختص
امور حقوقی بلااشکال است‌.

 

شماره 107 هفته دادگستری صفحه 5

موضوع‌: 1 ـ تغییر متداعیین در جریان دادرسی‌

2 ـ انتقال ملک مورد دعوی در جریان دادرسی به شخص ثالث‌

سؤال‌: اگر ملک مورد دعوی در جریان دادرسی از طرف
خواهان به شخص ثالث منتقل شودانتقال گیرنده می‌تواند به قائم مقامی خواهان
دعوی را تعقیب نماید یا خیر و در صورت صدورحکم به سود خواهان نسبت به
خسارات دادرسی چگونه اتخاذ تصمیم می‌شود؟

نظریه کمیسیون مشورتی آیین دادرسی مدنی‌:

پاسخ‌: اگر ملک مورد دعوی در جریان دادرسی از طرف
خواهان به شخص ثالث منتقل‌شود انتقال گیرنده با استفاده از ملاک بند 4 ماده
198 قانون آیین دادرسی مدنی وتبصره ماده 42قانون ثبت قائم مقام خواهان
محسوب و می‌تواند دعوی را تعقیب نماید و دادگاه باید او را به‌قائم مقامی
خواهان به دادرسی دعوت نماید مگر اینکه صریحاً از دعوی و تعقیب آن
منصرف‌باشد و اگر در اصل دعوی حکم بر محکومیت خوانده صادر شود و قائم مقامی
انتقال گیرنده ازخواهان در مورد خسارات دادرسی محرز گردد و خسارات دادرسی
هم مطالبه شده باشد دادگاه‌باید خوانده را به پرداخت خسارت دادرسی به نفع
قائم مقام خواهان محکوم نماید.

 

شماره 22 هفته دادگستری صفحه 326

موضوع‌: 1 ـ ابلاغ‌

2 ـ ابلاغ اظهارنامه وسیله پست سفارشی‌

سؤال‌: چند برگ اظهارنامه بدفتر دادگاه تسلیم گردیده
است که به مخاطب ابلاغ شود درمحل اقامت مخاطب مامور ابلاغ و یا مراجع مذکور
درماده 105 قانون آیین دادرسی مدنی‌وجود ندارد تا ابلاغ وسیله آنان صورت
گیرد و اگر اظهارنامه بوسیله پست سفارشی فرستاده شودممکن است که مخاطب
نسخه‌های دیگر آنها را عودت ندهد. ترتیب ابلاغ در این مورد چگونه‌باید
باشد؟

با توجه به ماده 105 قانون آیین دادرسی مدنی که در ذیل درج می‌گردد:

ماده 105 - اگر مدعی علیه در حوزه دادگاه دیگری اقامت
دارد دادخواست به توسط دفتر آن‌دادگاه بوسیله مامور ابلاغ می‌شود و در
جایی که دادگاه نسبت توسط اداره شهربانی یا امنیه یابخشدار یا دهدار محل یا
با پست سفارشی دو قبضه و در جایی که هیچ یک از این وسایل نباشدبوسیله آگهی
بترتیبی که در ماده 104 مقرر است در روزنامه ابلاغ می‌شود و هرگاه مدعی
علیه درخارج ایران باشد بوسیله وزارت امور خارجه ابلاغ خواهد شد و در صورتی
که در توقیفگاه یا درزندان باشد دادخواست و مدارک در محل نامبرده به او
ابلاغ می‌شود.

نظریه کمیسیون مشورتی آیین دادرسی مدنی‌:

پاسخ‌: چنانچه در محل اقامت خوانده مأمور ابلاغ و
سایر مراجع مذکور در ماده 105 قانون‌آیین دادرسی مدنی نباشد برگهای مربوط
با پست سفارشی ارسال می‌شود و در این صورت اگربرگهای ارسالی عیناً اعاده
نگردید قبض رسید پستی دلیل ابلاغ محسوب است‌.

 

شماره 112 هفته دادگستری صفحه 12

موضوع‌: 1 ـ ابلاغ‌

2 ـ گزارش مراجع انتظامی مبنی بر ابلاغ اخطاریه‌ای که در دسترس نیست‌.

سؤال‌: هرگاه اخطاریه رفع نقص از دادخواست برای ابلاغ
به پاسگاه ژاندارمری فرستاده شودو ژاندارمری اعلام نماید اخطار را ابلاغ و
بوسیله پست ارسال کرده است در صورتی که اخطاریه‌به دفتر دادگاه واصل نشود
آیا گزارش ژاندارمری مبنی بر ابلاغ اخطاریه کافی است‌؟

نظریه کمیسیون مشورتی آیین دادرسی مدنی‌:

پاسخ‌: گزارش ژاندارمری مبنی بر اینکه اخطاریه رفع
نقص را ابلاغ نموده و بوسیله اداره‌پست اعاده کرده و بدون ملاحظه کیفیت
ابلاغ و تشخیص صحت و سقم آن کافی نیست وچنانچه دفتر دادگاه گواهی نماید که
اخطاریه از اداره پست واصل نشده و به هرحال به اخطاریه‌دسترسی نباشد تا
بتوان تاریخ ابلاغ و صحت آن را تشخیص داد دفتر دادگاه باید اخطاریه
دیگری‌با ذکر نقائص دادخواست برای ابلاغ به دادخواست دهنده صادر نماید.

 

شماره 91 هفته دادگستری صفحه 9

موضوع‌: 1 ـ خواسته‌

2 ـ تغییر خواسته در جلسة اول دادرسی اختصاری‌

سؤال‌: اگر مدعی در جلسه اول دادرسی اختصاری خواسته
خود را تغییر دهد و خوانده‌حاضر نباشد آیا دادگاه می‌تواند در همین جلسه
حکم صادر کندو یا به اعتبار اینکه خوانده‌مستحضر از تغییر خواسته نبوده
باید جلسه دیگری تعیین کند؟

نظریه کمیسیون مشورتی آیین دادرسی مدنی‌:

پاسخ‌: اگر خواهان در اولین جلسه دادرسی اختصاری‌،
خواسته دعوی را تغییر دهد خوانده‌باید از آن مستحضر گردیده و دفاع نماید
بنابراین چنانچه خوانده در جلسه رسیدگی حاضر نباشدرسیدگی دادگاه بدون اعلام
تغییر خواسته به خوانده صحیح نخواهد بود.

 

شماره 81 هفته دادگستری صفحه 5

موضوع‌: 1 ـ ابلاغ‌

2 ـ ضرورت تعیین سرنوشت گیرنده اخطاریة خواهان‌

سؤال‌: با توجه به شق 2 ماده 97 اصلاحی آیین دادرسی مدنی تعیین سمت گیرنده اخطاریه‌خواهان در ذیل آن ضروری است یا نه‌؟

ماده مزبور بدین عبارت می‌باشد «مأمور ابلاغ باید مراتب زیر را در نسخه اول و دوم‌ابلاغنامه تصریح و ابلاغ نماید:

1ـ نام و مشخصات خود به طور روشن و خوانا.

/ 0 نظر / 78 بازدید